Tuesday 10.12.2019.
Najnovije vesti
Početna » Poljoprivreda » Ratarstvo » Kukuruz stoji i čeka Sunce da ga ogreje

Kukuruz stoji i čeka Sunce da ga ogreje

Maj mesec obično bude sa puno padavina, ali ovoliko… kukuruz stoji i čeka Sunce. Kako će ova vremenska situacija delovati na biljke? Kukuruz prolazi kroz brojne faza razvoja – pročitajte koje su to i kako vremenske prilike utiču na rast i razvoj u tekstu.

Rast i razvoj kukuruzne bljke (vegetativna faza)

U svom životnom ciklusu biljka kukuruza prolazi kroz vegetativnu (V) i generativnu (R) fazu. Vegetativna faza obuhvata period od klijanja i nicanja do pojave svile, dok generativna faza obuhvata pojavu svile do fiziološke zrelosti zrna, tako da neće sve biljke unutar jednog polja ući u određenu fazu u isto vreme. Kukuruz je ušao u određenu V ili R fazu onda kada je bar 50% biljaka u polju ušlo u tu fazu.

Klijanje i nicanje (VE)

Ova faza počinje odmah nakon setve i traje oko 5-7 dana u proseku, trajanje ove faze zavisi od temperature i dostupne vlage u zemljištu. U uslovima hladnog i suvog vremena klijanje i nicanje može da se produži i na 15-20 dana. Da bi klijanje moglo da počne seme mora da absorbuje vodu u količini 30% svoje ukupne mase (bubrenje semena).

Usvajanje manje vode od potrebnog optimuma može da dovede do usporenog klijanja, ili njegovog potpunog zaustavljanja. Ovo se najčešće dešava u slučajevima brzog sušenja setvenog sloja.

Važnost pravovremene setve se ogleda u visini prinosa u berbi. Ukoliko 25% biljaka nikne 7-10 dana kasnije gubitak prinosa je oko 7%. Ako 25-50% biljaka nikne 21 dan kasnije, gubitak prinosa je oko 10%, a ako više od 50% biljaka nikne 21 dan kasnije gubitak prinosa će dostići 20%.

Iz nabubrelog semena prvo se pojavljuje korenak, a zatim koleoptil (klica) koji u sebi nosi 4 do 5 prvih pravih lista. Na kraju se pojavljuje semenski koren. Kada je temperatura zemljišta optimalna (10°C), ova tri dela semena se mogu pojaviti praktično u istom danu. Izrazito suva i hladna zemljišta mogu odložiti pojavu koleoptile i semenskog korenja i više od nedelju dana nakon pojave korenka.

Korisne napomene: Tamno obojena zemljišta će se brže zagrejati nego svetlija. Isto tako polja sa više žetvenih ostataka će se sporije grejati nego polja sa malo, ili bez ostataka.

Razvoj lišća (Vn)

Većina hibrida kukuruza koja se danas gaji ima od 17 do 22 lista. Hibridi sa manjim brojem listova uglavnom su niži i sazrevaju ranije nego oni sa većim brojem listova (kasniji hibridi). Temperatura je vrlo važan faktor u razvoju kukuruza i rast biljke kukuruza proporcionalan je temperaturama između 10 i 30ºC. Što je vreme toplije, to je i razvoj biljke brži i obrnuto. Za fazu kukuruza od V1 do V10 (prvi do deseti list), svaki novi list će se formirati na 5 do 6 dana, krajem aprila i početkom maja, ili 3 do 4 dana sredinom juna. Za fazu kukuruza od V10 do zadnjeg lista, svaki novi list će se formirati na svaka 2 do 3 dana u drugoj polovini juna i početkom jula.

Faza V3

Za ovu fazu je karakteristično da je tačka porasta ispod površine zemlje i da je izduživanje stabljike vrlo slabo. Glavni koren se sve više razvija, ali još ne preuzima ulogu glavnog snabdevača hraniva za mladu biljku. Iniciranje svih listova i klipova koji će buduća biljka eventualno obrazovati dešava se u ovoj fazi. Niske temperature zemljišta u ovoj fazi povećavaju vreme između pojave dva lista i smanjenja mogućnosti usvajanja hraniva. Zakorovljenost u ovoj fazi može imati negativne efekte po mlade biljke kukuruza, a zbog povećane konkurentnosti za svetlom, vodom i hranljivim materijama.

Faza V6

kukuruz stoji
Kukuruz počinje formiranje redova u klipu

Vrlo važna faza jer je tačka porasta iznad površine zemlje, a stabljika počinje intenzivno da se izdužuje. U ovoj fazi mogu se uočiti prvi začeci klipova na uzdužnom preseku biljke. Određivanje broja redova po klipu počinje u ovoj fazi. Kod pojedinih hibrida dolazi do početka formiranja zaperaka, čiji će razvoj zavisiti od gustine biljaka, plodnosti i faktora spoljne sredine. Novi listovi se pojavljuju na svaka 3-4 dana. Dva najniža donja lista počinju da se suše i nestaju. Mlade biljke počinju usvajati veće količine hraniva pa je prihrana azotom u ovoj fazi vrlo značajna. U isto vreme su povećani su i zahtevi prema temperaturi. Vrlo je važno da se usev drži čistim od korova kako isti ne bi oduzimali vodu, hraniva i svetlost od kukuruza.

Faza V9

Mnogi začeci klipova su vidljivi, ali samo jedan do dva će biti nosioci budućeg prinosa. Tendencija da biljka obrazuje više od jednog klipa raste sa smanjenjem gustine biljaka. Metlica počinje naglo da se razvija, a stablo nastavlja sa intenzivnim izduživanjem. Novo lišće se brže razvija i pojavljuje se na svaka 2-3 dana.

Faza V10

Biljka kukuruza počinje sa ubrzanim usvajanjem azota, fosfora i kalijuma, te nagomilavanjem suve materije koja će se nastaviti kasnije kroz reproduktivne faze. Nedostatak vode i hraniva u ovoj fazi može imati veliki uticaj na kasniji rast i razvoj klipova, a kroz obrazovanje manjeg broja redova zrna i kraćih klipova.U ovoj fazi dolazi do izražaja jesenje duboko zaoravanje đubriva.

Faza V12

Određivanje broja redova zrna po klipu je određeno u ovoj fazi, ali određivanje broja ovula (zrna) u redu neće biti završeno sve do jednu nedelju pred svilanje ili oko V17. Na prvom kolencu ispod površine zemlje dolazi do formiranja takozvanih potpornih korenova, čiji je zadatak da dodatno učvrste gornji deo biljke. Nedostatak vlage i hraniva u ovoj fazi će dovesti do redukcije broja zrna i veličine klipa. Biljka koristi oko 3 litre vode na dan i usvaja veliku količinu azota, fosfora i kalijuma.

Nada Lazović – Đoković
dipl.inž.agronomije

Pročitaj i ...

organsko đubrivo kalcizacija u zimu

Kalcizacija u zimu, bolji prinosi na leto

Hladno vreme je pravi trenutak da jeuradite, kalcizacija u zimu ima svoje prednosti.