Tuesday, 12 December, 2017
Najnovije vesti
Home » Poljoprivreda » Povrtarstvo » Svetlost u plasteniku, potreban broj luxa

Svetlost u plasteniku, potreban broj luxa

Svetlost u plasteniku, odre?eni intenzitet i kvalitet svetlosti kao i odre?ena dužina dana su neophodni za sve povrtarske biljke. Najviše svetlosti potrebno je biljkama poreklom iz toplih, južnih regiona, kao što su paradajz, paprika, krastavac, lubenica, dinja (minimalan intenzitet svetlosti je oko 5.000-6.000 luksa). Ove vrste ne podnose zasenjivanje, a u zašti?enom prostoru mogu uspešno da se gaje samo u periodu s dosta svetlosti.

Biljke kojima treba manje svetlosti (3.000-5.000 luksa) bolje podnose zasenjivanje i gust sklop. Mladi crni i beli luk, mogu se uspešno gajiti kao me?ukultura (500-1.000 luksa).

Za biljku je najzna?ajniji vidljivi deo spektra tzv. fotosintetska aktivna radijacija (FAR), pri kojoj se normalno odvija fotosinteza kao osnovni životni proces u biljci. Odnos biljke prema dužini dana odre?uje mogu?nost gajenja povr?a na razli?itim geografskim širinama, odnosno u odre?enom periodu godine Biljke koriste svetlost u zavisnosti od veli?ine i oblika vegetacionog prostora, pravca sadnje i broja biljaka po jedinici površine. Za združenu i raniju berbu bolji je guš?i sklop (broj biljaka zavisi od visine i položaja listova), ali su jestivi biljni organi (koren, lukovica, plod) tada sitniji.

Biljke sejane ili sa?ene u redove ?iji je pravac sever-jug imaju ujedna?eniju osvetljenost u toku celog dana i daju ve?i prinos, iz istih razloga najbolji je kvadratni oblik vegetacionog prostora, ali on je neracionalan za negu useva. Zato je pravougaoni oblik naj?eš?i oblik vegetacionog prostora. Ve?ini povrtarskih vrsta koje se uzgajaju u zašti?enoj bašti za rast i razvoj treba dosta svetlosti. Pri nedostatku svetlosti, posebno kod heliofilnih vrsta, biljke kasnije cvetaju i obrazuju plodove. Prirodni izvor svetlosti je sunce. Ukoliko je sunce više nad horizontom, ve?i je i procenat direktne svetlosti, ali to u mnogome zavisi od ?isto?e vazduha (?istiji vazduh, više direktne svetlosti), nadmorske visine i geografske širine. Za optimalnu osvetljenost plastenika neophodno je da maksimalna koli?ina sun?evih zraka pada pod uglom od 90°. Zbog toga je najoptimalniji polukruži oblik krova. Dugi sun?evi zraci koji padaju u plastenik rasejavaju se i reflektuju van objekta.

Svetlost u plasteniku, potreban broj luxa

 Za fotosintezu najzna?ajniji deo sun?evog spektra su zraci talasne dužine od 360-760 um, i oni ?ine oko 50% sun?eve insolacije. Na intenzitet osvetljenja posebno su osetljive heliofilne biljke – paradajz i paprika, kojima je za optimalne uslove rasta i razvoja neophodan intenzitet osvetljenja od 20.000-30.000 luksa. U toku zimskih meseci naj?eš?e se gaje vrste manje osetljive na ja?inu osvetljenja: salata, cmi luk, krastavac, ili se vrši dopunsko osvetljavanje rasada heliofilnih vrsta.

 Elektrifikacija plastenika i tunela ima velike prednosti kada je re? o regulisanju osvetljenosti. To omogu?uje duži rad u objektu, daje mogu?nost dopunskog osvetljavanja. Instaliranje elektri?nog sistema treba da obavi stru?njak, jer ?e ne samo najbolje rešiti sistem osvetljenja, ve? ?e sprovesti i sve mere zaštite. Zaštita od mogu?ih strujnih udara je bitna jer se u objektima radi uz pove?anu vlažnost.

 Izvor PSSS Zaje?ar Slavica Kodžopelji? dipl.ing ratarstva

Leave a Reply