Monday, 18 December, 2017
Najnovije vesti
Home » Vinogradarstvo » Rezidba vinove loze – regeneracija starih vinograda

Rezidba vinove loze – regeneracija starih vinograda

vinogradRezidba vinove loze – Tokom perioda eksploatacije pojedina stabla i rodni ?vorovi mogu biti ošte?eni, pa se javlja potreba za rezidbom u cilju rekonstrukcije starih deformisanih i izduženih stabala. Tada se obi?no primenjuje rezidba u cilju regeneracije starih dotrajalih stabala. Regeneracija se izvodi pažljivo i traje nekoliko godina zavisno od stepena ošte?enja.

 Ako se stablo ?okota izduži, ili usled povreda mehani?kim putem ošteti potrebno je izvršiti njegovu obnovu. Obnova traje 2-3 godine. Najpre se u osnovi ošte?enog stabla makazama sa nekoliko uboda potencira razvoj spavaju?ih okaca. Tokom godine iz njih ?e se razviti jalovaci koje treba negovati i povremeno privezati za ošte?eno stablo.

 U prole?e naredne godine jalovke (1-2) treba orezati na reznike (po 1 okce) kako bi se tokom godine dobila 1-2 jaka lastara koji ?e dosti?i potrebnu visinu i dužinu radi ponovnog formiranja osnovnog oblika ?okota. U prole?e tre?e godine nastavlja se sa formiranjem horizontalnog dela stabla i formiranjem rodnih ?vorova. Staro stablo se uklanja do osnove. Na taj na?in ?okot je potpuno obnovljen.

 Obnova dela ?okota, horizontalnog kraka ili rodnog ?vora je neophodna nakon povrede loze nastale nepovoljnim vremenskim uslovima (grad, mraz) ili povreda usled udara nekog od sredstava mehanizacije, ili kada je došlo do izduživanja kraka usled polariteta. I u ovom slu?aju pri osnovi dela izduženog kraka najpre se ostavi jedan jalovak u narednoj godini se on reže na reznik a tre?e godine na kondir. Nakon ostavljanja kondira izduženi deo kraka se odseca-odbacuje a lastari izbili iz kondira koriste za rezidbu u narednoj godini. Na isti na?in se rekonstruiše i rodni ?vor ukoliko je ošte?en.

 Rekonstrukcija ?itavih zasada se sprovodi, kada su u pitanju masovnija ošte?enja ili kada se sa uskorednog zeli pre?i na špalirski na?in gajenja. Rekonstrukcija traje 2-3 godine tako da se u tom periodu ne moze ra?unati na rod na ?okotima koji su u fazi rekonstrukcije.

Rezidba vinove loze – regeneracija starih vinograda

 Rekonstrukcija uskorednih zasada podrazumeva va?enje svakog drugog reda ?okota, zatim postavljanje naslona od stubova i žice. Niski ?okoti formirani po principu župskog, krajinskog i dr. oblika se rekonstruišu tako što se sa ?okota odstrani ve?i broj krakova a ostavi samo jedan kondir iz koga ?e se tokom vegetacije razviti 2 lastara. Lastar koji je ja?i neguje se i privezuje za pritku a ako dostigne odgovaraju?u dužinu povija se po redu nose?e žice.

 Ukoliko lastar ne dostigne potrebnu dužinu u prole?e druge godine se prekrati na visinu nose?e žice i sa njega se ola?e nabubrela okca sa vertikalnog dela stabla tako da se dva vršna ostave. Iz vršnih okaca kre?u mladi lastari koji služe za formiranje kordunice ili kordunica. Formiranje rodnih ?vorova te?e kao pri formiranju istih kod uzgojnih oblika tipa kordunica.

 Nakon nekoliko godina vinograd je rekonstruisan i sa klasi?nog na?ina gajenja preveden na špalirski na?in gajenja. U toku i nakon rekonstrukcije stabla neophodno je poja?ati ishranu ?okota i zaštitu kako bi se željeni uzgojni oblik što pre formirao. Rezidba ?okota ošte?enih gradom, mrazom i olujom spada u specifi?ne mere rezidbe koje se sprovode u periodu redovne eksploatacije zasada.

 Nakon elementarnih nepogoda prva zna?ajna mera koja treba da doprinese oporavku ?okota je rezidba. Ona mora biti znala?ki sprovedena sa ciljem da o?uva vegetativni i generativni potencijal ?okota, da ublaži nastala štete i sa?uva biljke za naredne vegetacije.

 Pri pristupanju rezidbi nakon nepogoda najpre treba utvrditi obim štete a zavisno od obima i faze u kojoj se loza nalazi pristupiti specifi?nim merama rezidbe. U našim agroekološkim uslovima grad se može javiti u periodu intenzivnog porasta mladih zelenih lastara, u periodu cvetanja i u fazi razvoja zelenih bobica. Zavisno od vremena pojave i intenziteta grada, ošte?enja u zasadima mogu biti razli?ita.

 Ukoliko se grad javi u periodu intenzivnog porasta zelenih lastara može do?i do delimi?nog ili potpunog gubitka zelene mase. Ukoliko su ošte?enja manju rezidbom se uklanjaju samo ošte?eni, polomljeni delovi lastara. U slu?ajevima ve?ih ošte?enja lastare treba orezati na 2-3 okca kako bi se potencirao razvoj zaperaka koji mogu povoljno uticati na obnovu potencijala ?okota. Izvestan broj sorti ima svojstvo da na zapercima da solidan rod, te se potenciranjem njihovog razvoja donekle može nadoknaditi gubitak u prinosu grož?a. Ukoliko se grad javi u periodu pred cvetanje ili u periodu cvetanja rezidbom se odbace ošte?eni delovi lastara, ošte?ene cvasti.

 Ve?e štete pojavom ja?eg grada u ovom periodu se teško nadokna?uju. Ošte?ene lastare takode treba u torn slu?aju orezati kra?e kako bi se potencirao razvoj manjeg broja lastara koji do kraja vegetacije mogu sazreti. U slu?aju kad se grad javi u periodu porasta zelenih bobica lastari se ne mogu rezati kra?e jer novoizbili zaperci i lastari nemaju vremena da do kraja vegetacije u potpunosti sazru. U torn slu?aja rezidbom se uklanjaju polomljeni lastari, vrhovi lastara ili se rezidbom odbaci najugroženiji deo lisne mase.

 Dakle, sprovodi se blaga korektivna rezidba pri kojoj ne treba uklanjati preveliku ko li?inu lisne mase. U narednoj vegetaciji u takvom zasadu treba sprovesti kratku rezidbu uz ostavljanje ve?eg broja kondira i reznika a ostavljaju se duži kondiri i lukovi na onim lastarima koji su manje ošte?eni gradom. Tokom naredne godine u takvim zasadima intenziviraju se mere zelene rezidbe, zaštite, ishrane gradom ošte?enog zasada. Nakon grada i obavljene rezidbe tokom iste vegetacije vinograd treba i intenzivnije štititi pre svega bakarnim preparatima.

 Bakar pomaže zaraš?ivanju rana.

Niske zimske temperature ve? ispod -15 °C do – 20 °C mogu zavisno od sorte i uslova gajenja, dovesti do izmrzavanja delova lastara, okaca, pojedinih tkiva itd. Temperature ispod ovih gotovo redovno dovode do delimi?nog izmrzavanja okaca.

 Ukoliko niske zimske temperature oštete do 50 % okaca rezidba u prole?e naredne vegetacije mora biti takva da se optere?enje ?okota pove?a za procenat izmrzlih okaca. Rezidbom se po ?okotu tada ostavlja ve?i broj kondira i lukova.

 Ukoliko niske zimske temperature oštete preko 50 % zimskih okaca rezidbom se po ?okotu ostavljaju samo kondiri i aktiviraju spavaju?i pupoljci kako bi se dobio dovoljan broj lastara za rezidbu u narednim godinama.

 Ukoliko niske temperature dostignu takav nivo da oštete delove višegodišnjeg stabla oni se rezidbom uklanjaju do osnove, odnosno do prvog ?lanka. Cilj je da se iz osnove ?okota tokom naredne vegetacije dobije nekoliko lastara koji ?e imati bujan porast te tokom druge godine mogu dati rod a istovremeno poslužiti za obnovu osnovnog oblika ?okota. Posle ovakvog izmrzavanja prinos grož?a izostaje tokom 2-3 godine koje se moraju iskoristiti za obnovu ?okota. Jaki vetrovi olujne ja?ine mogu tokom mirovanja loze a naro?ito tokom vegetacije dovesti do znatnog ošte?enja ?okota.

 Ako se olujni vetrovi jave tokom perioda mirovanja loze može do?i do lomljenja zrelih lastara, lomljenja delova stabla ili u drasti?nim slu?ajevima do ?upanja ?okota. Zavisno od stepena ošte?enja pristupa se specifi?noj rezidbi. Rezidbom u tim slu?ajevima se uklanjaju polomljeni delovi. U prole?e naredne godine se izvodi kra?a rezidba pri kojoj se ostavlja ve?i broj kratkih ili duzih kondira. Uklanjaju se polomljeni delovi visegodisnjeg stabla a zamena se obezbeduje negovanjem jalovaka izbilih iz spavaju?ih pupoljaka.

 U slu?aju ?upanja ?itavih stabala iste treba izvaditi i zameniti novim podsa?ivanjem. Olujni vetrovi tokom vegetacije tako?e nanose izvesne štete ?ija veli?ina zavisi od vremena pojave i faze u kojoj se loza nalazi.

Vladan Trandafilovi?, dipl.ing.

spec.ampelografije

 PSSS Zajecar