Monday, 25 September, 2017
Najnovije vesti
Home » Voćarstvo » Kajsija mrazevi opasni za cvetale voćnjake

Kajsija mrazevi opasni za cvetale voćnjake

kajsija

Kajsija mraz

Kajsija mrazevi – Zbog svoje dugovećnosti, razvijenosti, polikarpnosti i visoke rodnosti, gajenje vrste – sorte su često izložene uticaju niskih temperature. U odnosu na vreme pojavljivanja, dužinu trajanja, niske temperature prema karakteru delovanja mogu biti:

  • neophodne ili korisne i

  • nepovoljne ili štetne.

Koristan efekat niskih temperatura manifestuje se kroz održavanje latentnog života voćaka i sadnog materijala u toku zimskog mirovanja, uspešnosti skladištenja plodova, sertifikovanju semena, čuvanju kalemgrančica.

Kajsija mrazevi opasni za cvetale voćnjake

Štetan uticaj niskih temperatura, mrazeva, manifestuje se u toku zimskog mirovanja, odnosno u različitim fenofazama:

– temperature od -1 °C do +2°C ugrožavaju zametnute plodove;

-temperature od -3 °C ugrožavaju otvorene cvetove;

-temperature od -5 °C do -8 °C ugrožavaju neotvorene cvetove;

-temperature od -10 °C ugrožavaju aktivirani kambijum i cvetne pupoljke;

-temperature od -25 °C do -35 °C ugrožavaju različite vegetativne organe.

Zato je neophodno poznavati odnos voćaka i njihovih organa prema niskim temperaturama u cilju ublažavanja negativnih delovanja istih. Rast i razvitak voćaka prestaje pri ulasku u biološki minimum.

Biološki minimum za kontinentalne vrste voćaka iznosi 5 °C. Ispod biološke nule zaustavlja se rast, ali ne dolazi do izumiranja voćke. Odnos voćaka prema niskim temperaturama zavisi od zdrastvenog stanja, odnosno od stepena oštećenja u ranijim periodima. Višegodišnji negativni uticaj niskih temperatura značajno iscrpljuje stabla voćaka, a neretko izaziva i njihovo odumiranje. Kontinentalne vrste voćaka zahtevaju određenu dužinu perioda sa srednjom dnevnom temperaturom ispod biološke nule.

Za pojedine voćke taj period traje:

  • kajsija 750-1000 časova;

  • breskva 800-1200 časova;

  • sorte jabuke i kruške 1200-1500 časova.

Prosečna granica temperaturne ekološke vrednosti za većinu kontinentalnih vrsti voćaka kreće se od +40 °C do -20 °C.  Ukoliko se u desetogodišnjem periodu bar jednom odstupi od navedenih ekoloških okvira, u tom slučaju takvo podneblje nije pouzdano za gajenje kontinentalnih vrsti voćaka.

Uticaj mrazeva na geografski i orografski raspored voćaka je toliko veliki, da se u zavisnosti od njegove čestine i inteziteta, određena područja mogu preporučiti za voćarsku proizvodnju ili potpuno isključiti iz takvih kombinacija. Iako su za severnu, južnu, suptropsku i tropsku zonu prilagođene vrste voćaka, osim tropske zone, u svim ostalim, temperaturni ekstremi mogu naneti manje ili veće štete od izmrzavanja. Stepen oštećenja pre svega zavisi od bioloških karakteristika vrste-sorte, odnosno stanja voćke i fenofaze u kojoj se nalazi.

 Pri ekstremno niskim temperaturama u toku zimskog mirovanja može doći do izmrzavanja kambijuma i cvetnih pupoljaka, odnosno otvorenih cvetova i zametnutih plodova.

Korišćena literatura – Opšte voćarstvo Prof. dr. M.Veličković

PSSS Smederevo Savetodavac Biljana Nikolić, dipl.inž.polj.

foto pixabay.com